Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow Ł arrow Łuskwiak złotawy
Łuskwiak złotawy
 Pholiota aurivella
(Batsch) Fr. 1871
Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: pieczarkowce - Agaricales
Rodzina: pierścieniakowate - Strophariaceae
Rodzaj: łuskwiak - Pholiota (Fr.) P. Kumm.

Kapelusz średnicy 50-130 mm, początkowo dzwonkowato-łukowaty, potem płaskołukowaty, na koniec płaski; za młodu i w warunkach wilgotnych bardzo śliski, nawet mazisty, błyszczący; powierzchnia pokryta dużymi, przylegającymi, włóknistymi, trójkątnymi, rdzawobrązowymi kosmkami, łuskami, które bywają zmywane przez deszcz; brzeg kapelusza u młodych owocników często z resztkami osłony częściowej; barwy siaskowożółtej, cytrynowożółtej, złotożółtej, rdzawożółtej.

Blaszki szerokie, gęste, przyrośnięte do trzonu lub wykrojone ząbkiem, na ostrzu piłowane; początkowo jasne, kremowożółte, potem oliwkowe, rdzawobrązowe, żółtawo orzęsione.

Trzon 50 do 120 mm wysoki, do 15 mm gruby; walcowaty, wewnątrz pełny, włóknisty, wygiety, siarkowożółty; na powierzchni pokryty łuskami, wyraźnymi szczególnie za młodu, później zanikająca strefa pierścienia w postaci obrączki z wełnistych, brunatnych łusek, powyżej niej żółtawo omszony, poniżej brązowawy, z odstającymi kosmkami.

Pierścień zanikający, często niewidoczny.

Miąższ żółtawy, w trzonie ciemniejszy, twardy, niezmienny; smak łagodny, zapach nieokreślony, może być lekko rzodkiewkowy.

Zarodniki elipsoidalne, gładkie. O wymiarach 8-9 x 5-6 µm. Wysyp rdzawobrunatny.

Występowanie: Przeważnie w kępkach, rzadziej pojedynczo, na żywych i obumarłych drzewach liściastych, rzadko na iglastych, często w mniejscach zranień, czasami na sporych wysokościach. Od kwietnia do maja i od lipca do listopada.

Wartość: Grzyb niejadalny, choć zdania są podzielone.

Gatunki podobne:
Łuskwiak niszczący Pholiota destruens jest większy i masywniejszy, na powierzchni i brzegu kapelusza ma duże, białe łuski.
Łuskwiak czerniejący Pholiota astragalina spotykany zazwyczaj na terenach górskich, na drewnie drzew iglastych, ma mniejszy kapelusz, dłuższy trzon, gorzki smak i czernieje w miejscach uszkodzonych.
Łuskwiak lucyferowy Pholiota lucifera jest mniejszy, jaśniejszy, łuski na kapeluszu rozpływają się, rośnie w lasach, na łąkach, także na leżącym na ziemi drewnie.

Inne nazwy: łuszczak złotawy, łuskwiak złotorunny.

Synonimy: Agaricus aurivellus Batsch 1786, Dryophila aurivella (Batsch) Quél., Hypodendrum aurivellum (Batsch) Overh. 1932, Lepiota squarrosa var. aurivella (Batsch) Gray 1821, Pholiota adiposa (Batsch) P.Kumm., Pholiota aurivella var. cerifera, Pholiota cerifera (P.Karst) P Karst, Pholiota lilacifolia P.D. Orton 1976, Agaricus squarrosus var. aurivellus (Batsch) Pers. 1801, Lepiota squarrosa aurivella (Batsch) Gray 1821

Uwagi: Niektórzy naukowcy wyodrębniają obecnie, jako zupełnie oddzielne, synonimizowane wcześniej gatunki: rosnący na wierzbach, bez tłustego trzonu, łuskwiak Pholiota cerifera i łuskwiak tłustawy Pholiota adiposa z trzonem o śluzowatej powierzchni.

Opracowała: Izabella Kulińska

Literatura:
B.Gumińska, W. Wojewoda "Grzyby i ich oznaczanie", wyd.PWRiL, Warszawa 1985
P.Skoubla "Wielki atlas grzybów", Elipsa, Poznań 2007
M.Snowarski "Atlas grzybów Polski" internetowa wersja 01.2009
W. Wojewoda „Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski” IB PAN, Kraków 2003
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku