WESOŁYCH ŚWIĄT I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
 
 
Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow S arrow Sarniak dachówkowaty
Sarniak dachówkowaty
  Sarcodon imbricatus
(L.) P. Karst. 1881

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - BAgaricomycetes
Rząd: chropiatkowce - Thelephorales
Rodzina: kolcownicowate - Bankeraceae
Rodzaj: sarniak - Sarcodon P. Karst.


Kapelusz średnicy 60 do 250 mm, szarobrązowy do czerwonobrązowego, czarnobrązowy, początkowo płaskołukowaty, później w środku wgłębiony, najpierw z podwiniętym brzegiem, z wiekiem brzeg płaskowato powyginany, grubomięsisty, na tle brązowym do siwobrązowego pokryty dużymi odstającymi koncentrycznie ułożonymi grubymi brązowymi łuskami ( przypominającymi upierzenie ptaków drapieżnych ), środek lejkowato wklęsły.

Kolce łamliwe, gęste, długie, często długości ponad 10 mm. Najpierw krótkie i białawe, później siwe, siwobrązowe do brązowych, zbiegające na trzon.

Trzon 30-60 mm wysoki, 10-35 mm gruby, gładki, pełny, cylindryczny do maczugowatego, u podstawy zgrubiały, białoszary, siwobrązowy, brązowy, z wiekiem rurkowaty, aksamitny.

Miąższ najpierw biały, później blado-szaro-brązowy, twardy, sprężysty, w podstawie trzonu zdrewniały. Zapach korzenny, smak łagodny do gorzkawego.

Zarodniki grubokanciaste, z garbkami. O wymiarach 6,5-8 x 5-6 µm. Wysyp szarobrązowy.

Występowanie: W borach iglastych świerkowych. Rośnie w grupach, czasem gromadnie. Rzadki, w niektórych okolicach częstszy (np. w górach). Od sierpnia do listopada.

Wartość: Grzyb młody jadalny, nieco gorzkawy, zwłaszcza starsze owocniki. Stosowany często jako przyprawa w stanie sproszkowanym. Niektórzy źle reagują po jego spożyciu. Surowy może być szkodliwy.

Ochrona: Ujęty na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych w Polsce ze statusem "V" - narażony.

Gatunki podobne:
sarniak sosnowy Sarcodon squamosus ma łuseczki drobniejsze, mniej odstające od kapelusza i rośnie w borach sosnowych;
sarniak szorstki Sarcodon scabrosus ma kapelusz szerokości do 120 mm, drobne przylegające łuseczki i miąższ o gorzkim smaku, występuje głównie w lasach liściastych bukowych.

Inne nazwy: kolczak łoszak, kolczak dachówkowaty, łoczak, łosuń, sarna, siarna.

Synonimy: Fungus imbricatus (L.) Paulet 1793, Hydnum adpressum Lloyd 1916, Hydnum aspratum Berk. 1882, Hydnum badium Pers. 1825, Hydnum imbricatum L. 1753, Phaeodon aspratus (Berk.) Henn. 1898, Phaeodon imbricatus (L.) J. Schröt. 1888, Sarcodon aspratus (Berk.) S. Ito 1955, Bankera infundibulum (Sw.) Pouzar 1955, Hydnum infundibulum Sw. 1810

Opracowała: Marta Cioch

Literatura
:
E.Gerhardt "Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik", KDC, Warszawa 2006
M.Fluck "Atlas grzybów", Delta, Warszawa
P.Skubla "Wielki atlas grzybów", Elipsa, Poznań 2007
B. Gumińska, W. Wojewoda “Grzyby i ich oznaczanie.” PWRiL Warszawa 1983
W. Wojewoda „Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski” IB PAN, Kraków 2003
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku