Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow M arrow Maślak dęty
Maślak dęty
  CZ Suillus cavipes
(Opat.) A.H. Sm. & Thiers 1964

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: borowikowce - Boletales
Rodzina: maślakowate - Suillaceae
Rodzaj: maślak - Suillus Gray


Kapelusz średnicy 40 do 100 mm, cytrynowożółty, cynamonowobrązowy do pomarańczowobrązowego, także czerwonobrązowy do winnobrązowego, najpierw wypukły do tępo stożkowatego, później spłaszczony, wklęsły, w środku często z ostrym garbkiem. Powierzchnia sucha, grubofilcowata. Brzeg za młodu często obwieszony szczątkami osłony.

Rurki długości 5-12 mm żółtawe do oliwkowych, później zielonożółte, bardzo szerokie i wydłużone, ujścia nierówne, zbiegające na trzon.

Pory duże, rombowe, kanciaste i o zróżnicowanej głębokości, ku brzegowi kapelusza wąsko oczkowane, barwy rurek.

Trzon 30-90 mm długi i 8-35 mm gruby, zabarwiony jak kapelusz, filcowaty, ze skórkowatym pierścieniem, nad pierścieniem żółtawy pod nim żółtobrązowy, nieco spiczasty ku podstawie zgrubiały, w środku szybko staje się pusty, dość łamliwy.

Miąższ bladożółty, nie zmieniający barwy, gąbczasty, w trzonie białawy z brązowym odcieniem. Smak łagodny, zapach przyjemny, grzybowy.

Zarodniki podłużnie wrzecionowate, gładkie, jasnożółte. O wymiarach 7-10x3-4 µm. Wysyp oliwkowobrązowy.

Występowanie: W lasach iglastych pod modrzewiami, zwłaszcza w średnich i wysokich górach. Od czerwca do października.

Wartość: Grzyb jadalny.

Ochrona: Znajduje się na liście grzybów objętych częściową ochroną gatunkową w Polsce!
Ujęty na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych w Polsce ze statusem "R" - razadki.

Gatunki podobne to:

Inne nazwy: borowiczak dęty, borowiec dęty, borowik pustotrzonowy.

Synonimy:  Suillus cavipes (Opat.) A.H. Sm. & Thiers 1964, Boletinus cavipes (Opat.) Kalchbr. 1867, Boletinus cavipes forma aureus (Rolland) Singer 1938, Boletinus cavipes var. aureus Rolland 1888, Boletopsis cavipes (Opat.) Henn. 1900, Boletus cavipes Opat. 1836, Paxillus porosus Berk. 1847

Uwagi: Grzyb mikoryzowy.
W górach występuje masowo, na glebach zawierających wapń, rośnie razem z z innymi typowymi gatunkami żyjącymi w symbiozie z modrzewiami.

Opracowała: Marta Cioch

Literatura
:
E. Gerhardt „Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik.” KDC, Warszawa 2006
E. Gerhardt "Przewodnik Grzyby" Multico, Warszawa 1997
A.Dermek, A.Pilat „Poznajemy grzyby” Ossolineum, Wrocław 1990
M.Fluck „Atlas grzybów. Oznaczanie, zbiór, użytkowanie” Delta W-Z, Warszawa
W. Wojewoda "Krytyczna Lista Wielkoowocnikowych Grzybów Podstawkowych Polski" IB im. W. Szafera PAN, Kraków 2003
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku