SERDECZNE ŻYCZENIA NA ZBLIŻAJĄCE SIĘ ŚWIĘTA WIELKANOCNE
 
 
Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow P arrow Piaskowiec modrzak
Piaskowiec modrzak
  Gyroporus cyanescens
(Bull.) Quél. 1886

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: borowikowce - Boletales
Rodzina: piaskowcowate - Gyroporaceae
Rodzaj: piaskowiec - Gyroporus Quél.


Kapelusz średnicy od 35 do 150 mm. W kolorze kremowy, słomkowożółty lub z ochrowym odcieniem, w miejscach dotknięcia zmieniający barwę na atramentowoniebieską . W kształcie początkowo półkulisty, później wypukły, z wiekiem nieco spłaszczony. Powierzchnia matowa, pokryta drobnymi kosmkowatymi włóknami, pilśniowata, w dotyku szorstka. Brzeg długo podwinięty, rurki nieco wystają.

Rurki długości 3 do 8 mm, białawe, kremowe lub bladożółtawe, uszkodzone natychmiast błekitnieją, przy trzonie prawie wolne lub zatokowato wycięte.

Pory drobne, okrągłe lub szeroko - owalne, białe, z wiekiem żółtawe, błękitniejące po dotknięciu.

Trzon długości od 50 do 120 mm i grubości od 10 do 30 mm. Barwy kapelusza, u szczytu jaśniejszy, po przełamaniu zmieniający szybko kolor na atramentowoniebieski. Na powierzchni delikatnie otrębiasty do filcowatego, w górnej części z małym zgrubieniem, powyżej którego jest gładki . W kształcie nieregularnie cylindryczny lub u podstawy zgrubiały. Z zewnątrz twardy i kruchy, wewnątrz początkowo pełny, potem watowaty, w końcu podzielony pustymi komorami.

Miąższ ścisły, jędrny i kruchy. Barwy białej lub jasnokremowej, po uszkodzeniu na całej powierzchni (kapelusz, rurki, trzon) zmieniający barwę na atramentowoniebieską(rzadko niebarwiący się: var. lacteus), potem jaśniejący, przybierający kolor brudno-szaro-biały. Zapach nieznaczny, smak łagodny, przyjemny. Wysuszony, albo poddany obróbce termicznej przybiera złotożółtawą barwę, z wyjątkiem rurek, które są oliwkowobrązowe.

Zarodniki elipsoidalne, gładkie. Wielkości 8-16 x 4-8 µm. Wysyp kremowy lub jasnoochrowy.

Występowanie: W lasach liściastych i iglastych, pod dębami, brzozami, sosnami, zwłaszcza na glebach piaszczystych. W niektórych regionach Polski częsty, w innych rzadki. Od czerwca do października.

Wartość: Grzyb jadalny.

Ochrona: Znajduje się na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych w Polsce ze statusem „R – rzadki”.

Inne nazwy:
grzyb sinak, grzyb siny, podgrzybek siny, siny grzybek, zajączek siniejący, borowik siniak, hubka siniak, mechowik siniak, modrak, granatek, grzyb piaskowy, siniec, sinek, siniuch, śniak, podlaszek, gniewak.

Synonimy:
Boletus constrictus Pers. 1801, Boletus cyanescens Bull. 1788, Boletus lacteus Lév. 1848, Gyroporus lacteus (Lév.) Quél. 1886, Leccinum constrictum (Pers.) Gray 1821, Leucoconius cyanescens (Bull.) Beck, Suillus cyanescens (Bull. Ex Fr.) Poir. ex P.Karst

Uwagi: Znajduje się na liście grzybów dopuszczonych do obrotu handlowego i przetwórstwa w Polsce.

Opracowała: Joanna Gądek

Literatura
:
B. Gumińska, W. Wojewoda "Grzyby i ich oznaczanie" PWRiL, Warszawa 1983
A. Skirgiełło "Flora Polska. Grzyby." PWN, Warszawa 1960
M. Fluck "Atlas grzybów. Oznaczanie, zbiór, użytkowanie." DELTA, Warszawa
A. Dermek „Grzyby znane i mniej znane.” PWRiL, Warszawa 1988
E. Gerhardt „Przewodnik Grzyby.” MULTICO, Warszawa 2004
E. Gerhardt „Grzyby. Wielki ilustrowany przewodnik.” KDC, Warszawa 2006
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku

W internecie:
www.nahuby.sk
www.kaszuby.mikologia.pl
www.jezioro.com.pl
www.grzyby.pl