Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow B arrow Borowik gładkotrzonowy
Borowik gładkotrzonowy
  Boletus queletii
Schulzer 1885
Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: szczecinkowce - Hymenochaetales
Rodzina: szczecinkowcowate - Hymenochaetaceae
Rodzaj: borowik - Boletus Dill. ex L.: Fr.

Kapelusz średnicy 50 do 150 mm, półkulisty, u dojrzałych okazów poduchowato rozpostarty, z wiekiem w środku wgłębiony, garbkowaty lub zmarszczony, najpierw ochrowożółty do brązowawego, potem z czerwonawym odcieniem, zazwyczaj ceglasty do karminowoczerwonego, ceglastopomarańczowy, z wiekiem blednie; po naciśnięciu powstają ciemnosine plamy, które potem brązowieją.

Rurki 15 do 30 mm długie, przyrośnięte lub wycięte, początkowo złotożółte, potem oliwkowożółte. Uszkodzone błękitnieją.

Pory okrągławe lub lekko kanciaste, za młodu oliwkowożółte, potem pomarańczowożółte, w końcu brudnooliwkowe.

Trzon 40 do 150 mm długi i 13 do 50 mm gruby, pałkowaty do walcowatego, przy podstawie zaostrzony, górą żółty, w dolnej części karminowy, delikatnie ziarnisto punktowany, zawsze bez siateczki.

Miąższ żółty, przy podstawie trzonu purpurowy, po przełamaniu błękitnieje, o kwaskowym smaku i nieokreślonym zapachu.

Zarodniki o wymiarach 8-15 x 5-7 µm, z kroplami. Wrzecionowate, gładkie, brązowawe do oliwkowobrązowawych. Podstawki z 2 lub 4 zarodnikami. Cystydy wrzecionowate, maczugowate lub pęcherzykowate. Wysyp oliwkowy.

Występowanie: W ciepłych lasach liściastych, najczęściej pod dębami. Od maja do października. W Polsce bardzo rzadki.

Wartość: Grzyb jadalny, niektóre źródła podają, że niejadalny.

Ochrona: Ujęty na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych w Polsce ze statusem „E - wymierające”

Gatunki podobne:
- borowik ceglastopory Boletus erythropus nie ma brudnoczerwonego zabarwienia miąższu u podstawy trzonu, powierzchnia trzonu jest punktowana na całej długości.
- borowik ponury Boletus luridus ma powierzchnię trzonu pokrytą siateczką.

Inne nazwy: borowik Queleta.

Synonimy: Boletus lateritius Bres. & Schulzer, Boletus queletii var. lateritius (Bres. & Schulzer) E.-J. Gilbert 1931, Boletus queletii var. rubicundus Maire 1910, Dictyopus queletii (Schulzer) Quél., Dictyopus queletii var. queletii (Schulzer) Quél., Tubiporus queletii (Schulzer) Imler 1956, Tubiporus queletii (Schulzer) Imler ex S. Ahmad 1962

Reakcje chemiczne: Miąższ przebarwia się zielonawo pod wpływem NH3.

Opracowanie: Marta Cioch

Literatura
:
A. Dermek, A. Pilat „Poznajemy grzyby.” 1990
P.Skubla „Wielki atlas grzybów”, Elipsa, Poznań 2008
M. Jordan, "The Encyclopedia of Fungi of Britain and Europe" 2004
W. Wojewoda „Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski” IB PAN, Kraków 2003
Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku