Grzyby-Start arrow Atlas grzybów arrow wg.nazw polskich arrow M arrow Maślak wejmutkowy
Maślak wejmutkowy
  Suillus placidus
(Bonord.) Singer 1945

Gromada: grzyby podstawkowe - Basidiomycota
Klasa: pieczarniaki - Agaricomycetes
Rząd: borowikowce - Boletales
Rodzina: maślakowate - Suillaceae
Rodzaj: maślak - Suillus Gray


Kapelusz średnicy 50 do 120 (130) mm, początkowo półkulisty, poźniej poduchowaty, spłaszczony. Powierzchnia gładka, naga, lepka, śluzowata. Barwy białej, szarobiałej, kremowej, białożółtawej, potem jasno cytrynowej, z wiekiem szarobrązowej, żółtobrązowawej niekiedy nierówno cieniowany, czasami z fioletowym odcieniem. Po dotknięciu powoli nabiera jasnofioletowego zabarwienia. Skórkę kapelusza można oderwać od miąższu.

Rurki 5 do 11 mm długości, przyrośnięte lub lekko zbiegające na trzon. Za młodu barwy białej, białawej, później żółtawej, cytrynowożółtej, z wiekiem oliwkowożółte, żółtobrązowe.

Pory małe, zaokrąglone, nieregularne. Barwy rurek, wydzielające małe, przejrzyste, białawe kropelki płynu, który zasychając brązowieje, fioletowieją.

Trzon 30 do 80 (160) mm wysoki, 7-20 mm gruby. Zwykle dłuższy niż średnica kapelusza. W kształcie cylindryczny, czasami wrzecionowaty, zwarty; barwy białej, żółtawej. Na powierzchni nakraapiany, z zaschniętymi granulkami soku barwy białawej, które stopniowo stają się fioletowo-czerwono-brązowe.

Pierścień nie występuje.

Miąższ dość gruby, miękki, soczysty, biały, żółtawy. Pod skórką kapelusza może być purpurowy, nad rurkami w trzonie cytrynowożółtawy, w trzonie starych okazów jasnopłowy. Pod wpływem amoniaku różowieje. Smak i zapach słaby, grzybowy. Bardzo nietrwały w przechowywaniu.

Zarodniki elipsoidalne. O rozmiarach 7-11 x 3-4 µm. Wysyp płowożółty.

Występowanie: Na ziemi, w lasach iglastych, pod sosną wejmutką. Wyrasta pojedynczo lub w małych grupach; spotykany w sierpniu i wrześniu. Bardzo rzadki.

Wartość: Grzyb jadalny.

Ochrona: Ujęty na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych zagrożonych w Polsce ze statusem "R" - rzadkie.

Gatunki podobne:
Maślak limbowy Suillus plorans, który ma zazwyczaj ciemniejszy, czerwonobrązowy kapelusz, rośnie pod limbami.
Maślak syberyjski Suillus sibiricus ma żółtawe, delikatnie brązowo łuseczkowaty kapelusz, duże, wydłużone pory, wyrasta pod limbami.
Maślak lepki [maślak szary] Suillus viscidus ma na brzegach szarawego kapelusza resztki osłonki, białawy, cienki pierścień na trzonie, szarawe, kanciaste pory, wyrasta pod modrzewiami.
Pomyłka jednak bardzo mało prawdopodobna ze względu na bardzo jasną barwę owocników i wyrastanie pod sosną wejmutką.

Inne nazwy: maślak biały, maślak blady, maślak łagodny.

Synonimy: Boletus placidus Bonord. 1861, Gyrodon placidus (Bonord.) Fr., Ixocomus placidus (Bonord.) E.-J. Gilbert 1931, Suillus plorans subsp. placidus (Bonord.) Pilát 1959, Suillus plorans subsp. placidus (Bonord.) Pilát 1961

Uwagi: Charakterystyczny dla tego gatunku trzon zwykle dłuższy niż średnica kapelusza, szybka reakcja miąższu pod wpływem amoniaku i barwa wysypu.

Opracowanie: Izabella Kulińska

Literatura:

A. Skirgiełło "Flora Polska. Grzyby. Podstawczaki, borowikowe." PAN, Warszawa 1960

Wszelkie prawa zastrzeżone
Jeśli chcesz wykorzystać nasze zdjęcia lub informacje lub zapytaj na forum
Dyskusja o gatunku