|
Kapelusz średnicy 30 do 110 mm, najpierw półkulisty z podwiniętym brzegiem, potem
wypukły do płaskiego z brzegiem ostrym; barwy miodowej, oliwkowobrązowej; powierzchnia
sucha, pokryta drobnymi, ciemniejszymi łuseczkami, u starszych okazów naga, na środku zawsze
ciemniejsza.
Blaszki dosyć gęste, cienkie, szeroko przyrośnięte, lekko zbiegające po trzonie;
najpierw białawe, potem rdzawobrązowe, z rdzawymi plamkami.
Trzon 80 do 180 mm wysoki, 5 do 15 mm gruby; walcowaty, smukły, zwężający zię
ku podstawie; na górze białawy, ochrowozółty, pokryty za młodu bladymi kosmkami, dołem
ciemniejszy i nagi; bez widocznych ryzomorfów u podstawy.
Pierścień
wyraźny, błoniasty, dość szeroki, często z żółtawymi kłaczkami od
spodu.
Miąższ w kapeluszu twardy, sprężysty, niezmienny; w trzonie łykowaty; białawy,
cielisty; smak łagodny, nieco cierpki, zapach sera Camembert, przyjemny.
Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, hialinowe
z kroplami. O wymiarach 7-9 × 5.5-6.5 µm. Wysyp biały, jasnokremowy.
Występowanie:
Wyrasta gromadnie, w dużych wiązkach, po kilkadziesiąt
owocników; w ciepłych rejonach, na drzewach liściastych i owocowych, na obumarłym drewnie,
rzadko na ziemi w pobliżu drzew; jest groźnym pasożytem chorobotwórczym powodującym białą
zgniliznę drewna oraz opieńkową zgniliznę korzeni, czego następstwem jest zamieranie
zaatakowanych, nawet młodych, drzew; stosunkowo rzadka. Od września do listopada.
Wartość: Grzyb jadalny, bardzo smaczny; do spożycia
nadają się tylko kapelusze, najlepiej młode; w stanie surowym albo niedogotowana u osób
wrażliwych może powodować zatrucia, zaleca się wstępne obgotowanie owocników przez 5 min. i
wylanie wody oraz gotowanie dłużej niż innych grzybów.
Gatunki podobne:
Opieńka ciemna Armillaria ostoyae częściej spotykana, o
higrofanicznym, ciemniejszym, brązowym kapeluszu, grubym, ciemno łuseczkowanym pierścieniu.
Opieńka żółtawa Armillaria lutea ma silnie kłaczkowatą
powierzchnię trzonu i dobrze widoczne ryzomorfy u zgrubiałej podstawy trzonu.
\
Opieńka cebulotrzonowa Armillaria cepistipes ma bulwiasto
zakończony trzon bez pierścienia; inne grzyby o podobnym pokroju odróżniją się
rdzawobrązowym lub brązowym wysypem zarodników.
Inne nazwy:
podpieniek, podpieńka, bedłka opieńka brzozowa, opieńka
brzozowa, bedłka opieńka, opieniek, pierścianka.
Synonimy:
Agaricus melleus Vahl 1790, Agaricus sulphureus Weinm.,
Armillaria mellea var. glabra Gillet 1874, Armillaria mellea var.
maxima Barla 1887, Armillaria mellea var. minor Barla 1887,
Armillaria mellea var. sulphurea (Weinm.) Fr. 1879, Armillariella
mellea (Vahl) P. Karst. 1881, Clitocybe mellea (Vahl) Ricken 1915, Lepiota
mellea (Vahl) J.E. Lange 1915
Uwagi: Znajduje się na liście grzybów dopuszczonych do obrotu handlowego i
przetwórstwa.
Gatunek bardzo zmienny, ale wszystkie gatunki opieniek są jadalne; do niedawna wszystkie
opieńki były zaliczane do jednego gatunku: opieńka miodowa w szerokim znaczeniu
Armillaria mellea sensu lato.
Opieńki wykształcają charakterystyczne, przerastające na znaczną odległość ściółkę i glebę,
sznury grzybniowe, ryzomorfy, służące do zakażania korzeni drzew.
Opieńka miodowa podobno nieco świeci zielonkawym światłem w ciemności - jest to spowodowane
zachodzącymi, w trakcie oddychania komórek, procesami chemicznymi.
|
Atlas grzybów 
